Sosyal Medya ve Korku Yönetimi

(http://www.guvenliweb.org.tr/aileler/node/155) “Sosyal Ağlardaki Arkadaşlarınız Gelecekte Banka Kredisi Alamamanıza Sebep Olabilir” başlığıyla bir haber yayınlandı. Bu haberde Lenddo isimli Filipinler bazlı bir firmanın Sosyal Medya hesaplarımızı alarak bize kredi verip vermediğini, sosyal medyada yaptığımız paylaşımların kredi notumuzda önemli olduğu, firmanın ilk olarak bizim Facebook hesap şifrelerimizi alarak ölçmeye başladığını, firmanın çok büyük yatırımcılara sahip olduğu ve Amerika’ya açıldığından bahsediliyordu. Haberin bilgi kısmı garip yorum kısmı ise acaipti. BTK’nın internet kullanıcıları kokutma amaçlı olarak yer verdiği bu tip haberlere aşina olduğumuz için, bu haberi de böyle değerlendirdim. Sonra bu haberin e-siber.com‘dan alınan bir haberden oluşturulduğunu öğrendim. Haber Lenddo’nun sitesindeki açıklamalara göre yapılmıştı. Ama firmanın iddiaları kuşku uyandıracak türdendi. Bu sırada ben çoktan Lenddo ile iletişime geçmiştim. Görüşme şöyle gerçekleşti.

Yetkin – Lenddo benim Facebook arkadaşlarıma bakıyor mu?
Lenddo – Hayır Lenddo’da güvenli bir ağ oluşturuyorsunuz, yani hayır Facebook arkadaşlarınıza bakmıyoruz. Baktığımız şey topluluktaki davranışlarınız.
Yetkin – Merkezi Filtreleme Sistemi kurumu tarafından yapılan haberde sizin ilk önce benim Facebook/Gmail hesaplarımı aldığınızı ve ordaki arkadaşlarım “düşük profil” ya da “uygun” değilse kredi notumu düşürdüğünüz söyleniyor.
Lenddo – Facebook ya da gmail şifrelerini ya da hesaplarını sormuyoruz. Lenddo skorunuzu “düşük profilli” arkadaşlarınıza göre hesaplamıyoruz ama bunlar tabii ki etkileyebilir. Eğer Lenddo topluluğundaki arkadaşlarınız kötü davranıyorsa (mesela parasını ödemiyorsa sizi etkileyebilir ama bu sizin Facebook arkadaşlarınıza bağlı değil.
Yetkin – Tamam yani Lenddo’nun kendisi bir topluluk?
Lenddo – Evet Lenddo’nun kendisi bir topluluk.
Yetkin – FAQ’nuzun 18. sorusunda Lenddo sosyal medyanızı kullanıyor diye bir cevap var. Sanırım yanlış anlaşılmaya neden olan kısım burası. Bunu açıklar mısınız?
Lenddo – Bilgi için teşekkürler. Bu satır sadece Sosyal ağdaki arkadaşlarınızı Lenddo’ya davet edebilirsiniz anlamına geliyor.

 

Peki Lenddo gerçekte nedir? Lenddo bir sosyal ağ ölçüm sitesi. Bu açıdan klout.com gibi ölçümleme sitelerinden hiç bir farkı yok. Sosyal medya hesaplarımızı  kullanma yöntemi sadece şu an herhangi bir sitenin yaptığı gibi, arkadaşlarımızdan Lenddo’ya kayıtlı olanları bulmak ve/veya arkadaşlarımızı Lenddo’ya davet ettirmek. Ama firma habere de kaynaklık eden tanıtım yazısında (https://www.lenddo.com/pages/what_is_lenddo) kendisini “sosyal medya tabanlı ilk  kredi ölçüm platformu” olarak tanıtarak olmadığı bir şey gibi gösteriyor. Kredi sağlayan kuruluşlar internet araştırmalarını (bu arada sosyal medya araştırmalarını da) kişinin sosyal statüsünü, gelir durumunu vb. tahmin etmek için kullanıyorlar. Ama bunu sadece sosyal statü konusunda bir ek bilgi kaynağı sağlamak için yapıyorlar. Buradan hareketle “sosyal medya tabanlı kredi ölçüm platformu” iddiasında bulunmak haddini aşmak oluyor. Çünkü kredi derecelendirme ciddi ve sıkı bir biçimde düzenlenen bir alan. Bankalar ve kredi kuruluşları kredi derecelendirmesi ile bilgiyi muhatabı dışında üçüncü kişilerden gizli tutmak ve bunları ancak benzer finans kuruluşlarıyla paylaşmakla yetkili. Kredi derecelendirmesinin muhatabı olan kişi hukuki bir süreç başlattığında da kullandığı parametreleri şeffaf bir biçimde sağlamakla yükümlü. Şimdi düşünsenize, bir bankanın “bu kişinin Facebook’taki arkadaşlarının bazıları kötü kredi geçmişine sahip”, “kişi kredi sistemi konusunda eleştirel düşüncelere sahip, dolayısıyla kredisini ödemeyebilir”, “kişi tututmlu birine benzemiyor, sosyal medya paylaşımlarından böyle anladık”, veya “yeterince ciddi bir profil çizmiyor” gibi parametrelerle sizi derecelendirdiğini açıkladığını… O kuruluşun ne güvenirliği kalır ne de ciddiyeti! Üstelik kişinin sosyal itibarını zedelemek ve diğer finans kuruluşları nezdinde güvenilirliğine zarar vermek yüzünden ciddi tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabilir. Kısacası, şu anda sosyal medya sadece kişinin sosyal statüsü ve gelir durumu hakkında ek ve resmi olmayan bir kaynak olarak kullanılabilir. Bundan fazlasını iddia etmek de haddini aşmak olur.

Lenddo, blogunda kendisini bir “topluluk” olarak tanımlıyor: http://blog.lenddo.com/ . Buradan da firmanın güvenilirlik kavramı üzerine temelenen bir sosyal ağ geliştirmek peşinde olduğu anlaşılıyor. Bunu da yanıltıcı bir söylem kullanarak yaptığı ortada. Çünkü sundukları tanımları okuyan, kredi kuruluşları tarafından kullanılan bir sisteme adım attıklarını düşünecek. Oysa ortada böyle bir sistem yok. Sosyal medyadan statü profili çıkarmak başka bir şey, paylaşımlardan hareketle kredi derecelendirmesi yapmak başka. Firmanın bir hedefi de kredi sağlayan kuruluşlara sosyal medya ölçümleriyle danışmanlık hizmeti satmak olabilir. Ama şimdilik bu hizmeti satmaları zor. Çünkü kredi kuruluşları sosyal statü tahminininin ötesinde herhangi bir bilgiyi kullanamaz ve bunu  açıklayamaz. Dolayısıyla, firmanın insanları yanıltıcı bilgiyle korkutarak kendi ağına katmak ve belli sayıda kullanıcıya ulaştıktan sonra Facebook, Twitter gibi sosyal medya şirketlerini tavlayıp Klout gibi onların da kullandığı bir platform haline gelmek. Bundan sonra da bankaların kapısını aşındırmak…
Yani neresinden bakarsanız bakın elinizde kalacak iddiaları haberleştirmek mümkün, ama sosyal medya ve kredi notu gibi iki kavramı yan yana getirmeden önce biraz daha araştırma yapmak gerektiği de açık. Hele bu haberi insanları sosyal medya ve internet hakkında korkutmak için kullanmak ise bambaşka bir şey. O yüzden bu tip haberler okuduktan sonra iki kez düşünün. Ve merak etmeyin, henüz kimse sosyal medya paylaşımlarınınzdan ötürü size kredi vermemezlik etmez. Hele bankaların kredi vermek için bu kadar çırpındıkları bir dönemde sosyal medyada fazla takılmak sizin sosyal statünüzü yükseltir olsa olsa.

Yani Klout in, Lenddo out!

 

Yetkin SAL

  1. Merhaba,

    Çok uzatmaya lüzum görmeden birkaç bilgi vereceğim:

    https://www.lenddo.com/pages/what_is_lenddo: “Lenddo is the world’s first credit scoring service that uses your online social network to assess credit.” Bu açıklamadan ne anlıyorsunuz, çok merak ediyorum? Bu açıklama önceden de vardı. Ve ‘topluluk’ haline geçmiş oldukları halde bunu değiştirmemişler. Şimdi ‘Facebook’a mesaj atıp, kullanıcıların bilgilerini ömür boyu saklıyor musunuz diye sorduğunuz da, elbette ki alacağınız cevap ‘hayır’ olacaktır. Aynen bunun gibi
    Lenddo’ya da iki tane gazeteci sorusu sorduğunuzda alacağınız cevaplar bellidir. Ve o cevaplara hemen inanırsınız. Çünkü uygulama nedir, programcı arka kapısı nedir hiç ama hiç haberiniz yoktur. İki mesajla doğrulara ulaştığınızı sanırsınız…

    Ayrıca buna da bir bakın isterseniz: http://www.betabeat.com/2011/12/13/as-banks-start-nosing-around-facebook-and-twitter-the-wrong-friends-might-just-sink-your-credit/

    Bir de E-Siber’de yayınlanan yazı esnasında “Lenddo” henüz bir topluluk şeklinde değildi. Bu dönüşüm yeni yapılmış. Yeni bir şekle göre elbetteki eski haline ait bazı özellikler geçerliliğini yitirecektir. Tamamen yeni evrilmiş bir halden bahsedip, tutup bizim yazımız üzerinden başka yerlere sataşmanız ayrı bir garabet olmuş. Tebrikler!

    Kuru gürültülü ‘sözde’ araştırmalar yapıp, sırf mesaj verme kaygısıyla bu ‘komik’ yazıyı yazmadan önce bize de bir dönüş yapsaydınız, hiç fena olmazdı…

    Saygılar

  2. Özgür hoca yazıyı paylaşır paylaşmaz acil bir yorum bıraktım. Şimdi detayları yazmak istiyorum ki, aslında buna da gerek yoktu. Zira sözde yazar arkadaş tenezzül edip bir sormayı denememiş; ben ise hem derneğin bunu görmesini hem de arkadaşın ingilizcesini bir sorgulamak ve de sanırım “lenddo”nun çaycısıyla yaptığı chat muhabbetinin aksini bir de resmi ağızlardan kendisine öğretmek maksadını güdüyorum.

    Copy/paste diyerek yaftalıdığı ama bizzat kendimin yazmış olduğu yazıyı arkadaş sanırım konu BTK/TİB olunca, artık kiminle el birliği yapmışsa (!), kuruma bir ‘çakma aracı’ olarak kullanmış.

    1. Yazımın tamamen arkasındayım. Yazar gibi Lenddo’nun çaycısıyla muhabbet etmek yerine, uygulamayı bizzat incelemiş olup, aldıkları bilgileri inceleme fırsatım oldu ve de web uygulamalarındaki teknik bilgilerimi kullanarak önceki başka kaynaklarla yorumulayıp ele aldım.

    2. http://www.betabeat.com/2011/12/13/as-banks-start-nosing-around-facebook-and-twitter-the-wrong-friends-might-just-sink-your-credit/2/ adresinde de görüldüğü üzere Lenddo’nun CEO’su Jeff Stewart, “We think that in the age of the internet you should be able to establish your reputation and your identity through your social graph, through your on- and offline community, and use that to get access to financial products and information,” ifadelerini açıkça kullanıyor. Tabiki buradaki İngilizceyi yazar arkadaşımızın çaycılık seviyesindeki dil bilgisine havale ediyorum.

    3. Yine aynı yerde aynen şöyle geçiyor: “If Lenddo sees one of your best Facebook buddies took out a loan and paid it back, there’s a good chance you will too. “Our backgrounds are in machine learning and pattern recognition,” Mr. Stewart said. “It’s some serious math.” Burayı da çaycı seviyesinde İngilizce bilgisine sahip olan yazar arkadaşımıza havale ediyorum.

    4. Yine aynı yazıda aynen şöyle deniliyor: “In another nifty but nefarious innovation, Lenddo reserves the right to broadcast your loan status if you fall into default. As the site warns: “Failure to repay will negatively impact your Lenddo score, as well as the score of your Lenddo friends. Lenddo MAINTAINS THE RIGHT TO NOTIFY YOUR FRIENDS, FAMILY AND COMMUNITY if the borrower fails to repay, however, this is only done after several notifications to the borrower and an attempt to work out a payment plan.” Burayı da çaycı seviyesinde İngilizce bilgisine sahip olan yazar arkadaşımıza havale ediyorum.

    5. Yine aynı yazıda Lenddo’nun CEO’su (Mr. Stewart of Lenddo also said his startup is approached “regularly” by major banks curious about the algorithm.) şeklinde bir şeylerden (!) bahsediyor. Bunu da yine yazar arkadaşın dil seviyesine havale ediyorum.

    Araştırmadan ve doğru dürüst soruşturmadan Lenddo’nun çaycısı (!) ile haberleşerek 3-4 tane komik ve basit soruyla bir şeyler başarmış olmanın sevinicini (!) yaşayan arkadaşımız, E-Siber’de çıkan herhangi bir yazı ile ilgili başka bir eleştiri yapmadan önce mutlaka bana bir danış. Ve lütfen benim yazılarım üzerinden başkalarına meaj gönderme ya da düşünce saldırısı gerçekleştirip kör dövüşlerine girme.

    Saygılar

  3. E-Siber, haberinizi “copy / paste” yaparak yayınlayan BTK’nın bunu sosyal medya konusunda insanları korkutmak niyetiyle yaptığı bence bariz (bu arada kendilerine yazınızı neden referans göstermeden copy/paste yaptıklarını sormanızı öneririm – çünkü yazının başlığındaki copy/paste bence BTK’yı ilgilendiriyor, sizi değil).

    Lenddo’ya gelince, her ne kadar “serious mathemetics” falan demiş olsalar da, fena halde ticaret kokuyorlar. Sosyal medya paylaşımından kredi değerlemesi fazla büyük bir iddia ve şu anda herhangi bir ülkenin herhangi bir kanununa göre bu iddiayı resmileştirip kredi derecelendirme kuruluşu haline gelmek imkansız. Kredi derecelendirmek işe alımlarda sosyal medya parametrelerini değerlendirmeye benzemez. Belki sosyal medya daha da gelişiğinde bu yapılabilir. Lenddo’nun insanları korkutarak kendisine güvenli bir sosyal medya alanı inşa etme peşinde olduğu bence açık. Nitekim “topluluk” tanımı da buna tam olarak oturuyor.

    Bütün bunların sizin yazınızla, -bence- bir ilgisi yok. Böyle bir iddiayı haberleştirmekten doğal bir şey olamaz. Siz de bunu yapmışsınız. O yüzden ne Lenddo’yu ne de haberinizi kendi korkutma amaçlı dezenformasyon çalışmaları için kullanan BTK’yı savunmanıza gerek yok.

    Yazar size danışabilirdi yazıyı yazmadan önce. Evet, bence de daha iyi olabilirdi. Ama Alternatif Bilişim Derneği’nin yazıyı yayınlama amacı BTK’nın haberi kullanım tarzını ortaya koymaktır. Başka bir şey değil.

  4. Merhaba,

    Hocam bari siz demeyin ya: “Yukarıdaki diyaloglardan gördüğünüz üzere haber baştan aşağı yanlış. İnternette gördükleri “bank credit social network” kelimelerini tam anlamayıp Google Translate vasıtasıyla, bizim Facebook paylaşımlarımızın nasıl kredi skorumuzu etkileyebileceğini öneren yorumlarla dolu bir yazının çıkması başka türlü olamaz”.

    Ben şimdi böyle mi yaptım? Google translate yapıp mı yazdım? Bence arkadaş bu yorumunda bizzat kendi yazı yazma tarzını ve biçimini tanımlamış da, kendisinin haberi yok.

    BTK olayına gelince, BTK tamamen izin almıştır. İşte arkadaş bence dönüp bir sorsaydı, böyle abuk subuk bir yazı ortaya çıkmazdı, ayrıca belki de üzerinde beyin fırtınası yapılmış başka güzel bir yazı bile çıkabilirdi.

    Bir de arkadaş bence önce kendisi bir “araştırma yapmak” nedir, onu bi öğrensin. Sonra da İngilizce öğrensin. Yazıyı ve konuyu tamamen yanlış bir biçimde ele alıp, böyle abuk subuk bir yorumu ortaya koyabilmek gerçekten kabiliyet ister. Hocam birkaç gün bekleyeceğim. Eğer gerekli düzeltmeler olmazsa, E-Siber üzerinden çok özel bir hiciv yazmayı düşünüyorum. Ki herkese ibret olsun, doğru dürüst araştırma yapmadan emeği ve insanları karalamak ya da aşağılamak neymiş güzelce öğrenilsin. Saygılarımla

  5. Çaycılar değerli insanlardır.

  6. Sinirlenmeni gerektirecek bir durum yok zira ben çay ocağımdan bağlandığım internetimde senin yazının yanlış olduğunu kısa bir araştırma sonucu görüyorsam sen de görebilirsin. O ilk yorumda gösterdiğin kısmı da ben sordum bu arada

    “Lenddo uses your social media (i.e. Facebook, Gmail, twitter, LinkedIn, Yahoo, MSN, etc.) to determine the strength and integrity of your social network and that you are who you say you are.
    Sam [agent]
    Hi Yetkin, thanks for the information. This line just means that you can invite your social network to join Lenddo. However, I think it’s best for our CEO to have a chat with you, would that be all right? Just so he can answer all your questions right away. 🙂
    I’ll give this chat transript to him, and he will reply to you soon.”

Yorum Yap


Not - Bunları KullanabilirsinizHTML tags and attributes:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>